نوین توریسم

گردشگری پایدار و توسعه پایدار نیاز مبرم بازار گردشگری ایران

گردشگری پایدار

صنعت گردشگری به صنعتی بدون دود معروف است؛ اما نمی‌توان اثرات منفی آن را نادیده گرفت. توسعه گردشگری پایدار تنها راهی به شمار می‌رود که اثرات منفی گردشگری را کاهش داده و به دنبال تقویت اثرات مثبت آن می‌باشد. مفهوم پایداری در گردشگری نیز مانند سایر صنایع، دارای سه بعد اصلی است که عبارتند از: بعد محیطی، بعد اقتصادی و بعد اجتماعی-فرهنگی. گردشگری پایدار، گردشگری است که برای مردم محلی، گردشگران، میراث فرهنگی و محیط احترام قائل است و متضمن مشارکت گسترده و همه جانبه مردم است.

برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد(۱۹۹۵) ۱۸ اصل را برای گردشگری پایدار مطرح کرده است. از جمله آن‌ها می‌توان به اهمیت مشارکت افراد بومی در تمام سطوح محلی، ملی و بین‌المللی اشاره کرد، علاوه بر این دانش بومی نیز در توسعه طرح‌های حفاظتی و مدیریتی نقش به‌سزایی ایفا می‌کند. همین‌طور اشارات زیادی به حفظ محیط زیست و  فرهنگ مقصد دارد.

این نوع گردشگری توجه خاصی به جوامع میزبان، اجتماعات بومی، فرهنگ‌ها، آداب و رسوم، سبک زندگی و سیستم‌های اجتماعی و اقتصادی دارد. گردشگری پایدار شکلی از گردشگری است که بدون شکستن ساختارهای اجتماعی، فرهنگی و آسیب رساندن به سیستم‌های سنتی به بهبود و حفظ مؤلفه‌های شخصیتی جوامع محلی منجر می‌شود. بنابراین می‌توان گفت دستیابی به گردشگری پایدار نیازمند یک فرآیند و نظارت مستمر بر آن می‌باشد که ممکن است اقدامات پیشگیرانه و اصلاحی هم نیاز باشد.

 

گردشگری پایدار

توسعه گردشگری چیست؟

توسعه گردشگری پایدار زیر مجموعه توسعه پایدار است. اصول پایداری در گردشگری به جنبه‎‌های زیست محیطی، اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی توسعه صنعت گردشگری اشاره دارد و تعادلی مناسب باید بین این سه بعد به منظور تضمین پایداری طولانی مدت برقرار شود. حمایت کردن از جامعه به یک عنصر اساسی از گردشگری پایدار تبدیل شده است. منطق توسعه گردشگری معمولاً متکی به تضمین منافع تجدید پذیر اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جوامع انسانی، جزء جدایی ناپذیر تجدید زیست محیطی باشد.

این موضوع به همان اندازه در مفاهیم گردشگری پایدار قابل اجرا است؛ بدون پایداری جامعه، نمی‌توان انتظار داشت توسعه گردشگری پایدار باشد. به همین دلیل مفهوم مشارکت جامعه در توسعه صنعت گردشگری هرچه بیشتر به مرکز مباحثات پایداری نزدیک شده است.

گردشگری و توسعه جوامع محلی

گردشگری بدون شک یکی از مهم‌ترین پدیده‌های اقتصادی و اجتماعی دنیای مدرن محسوب می‌شود. با وجود چنین سرعت بالا و دائمی رشد در صنعت گردشگری و سهم اقتصادی بزرگ آن در جهان، می‌توان گفت عجیب نیست که این صنعت در عمل و در حوزه آکادمیک به عنوان یکی از ابزارهای مؤثر رسیدن به توسعه محسوب می‌شود. به همین دلیل است که حتی در کشورهای کمتر توسعه یافته و یا توسعه یافته در جهان، گردشگری یکی از عناصر مهم استراتژی توسعه می‌باشد.

گردشگری ترکیبی است از فعالیت‌های مرتبط میان میزبان و میهمان به منظور جذب، حمل و نقل، میزبانی و مدیریت گردشگران و بازدید کنندگانی که به علل مرتبط با اوقات فراغت، تفریح، تعطیلات، بهداشت، آموزش، مذهب، ورزش، کسب و کار و یا خانواده و دوستان سفر می‌کنند.گردشگری نقش مهمی در تسهیل توسعه جامعه از طریق مشاوره کسب و کار و فرصت‌هایی آموزشی که در افزایش مهارت و دانش در جوامع محلی و همچنین بهبود سطح اقتصادی جامعه دارد، ایفا می‌کند.

همچنان که اهمیت گردشگری در سراسر جهان رو به افزایش است، نیاز به توسعه گردشگری پایدار نیز به مسئله اصلی تبدیل شده است. جوامع انسانی هم نشان دهنده منابع اولیه‌اند که گردشگری به آن‌ها وابسته است؛ همچنین وجود آن‌ها در یک محل خاص و در یک زمان خاص ممکن است توجیه توسعه گردشگری باشد.

مفهوم توسعه جامعه را بایستی در عبارات مشارکت، توانمند سازی و ظرفیت جامعه هنگامی که به توسعه گردشگری مرتبطند جستجو کرد. توسعه جامعه می‌تواند به عنوان ایجاد سرمایه اجتماعی برای منافع اجتماعی دیده شود.

گردشگری پایدا و توسعه پایدار

مشارکت جامعه محلی معیار پذیرفته شده توسعه گردشگری پایدار است. و بین عوامل مؤثر بر کیفیت زندگی اعضای جامعه و سطح مشارکت آنان رابطه معناداری وجود دارد. بر اساس نظر شونز، جوامع محلی باید به دلایل زیر در برنامه ریزی توسعه گردشگری مشارکت داشته باشند:

  1. دانش تاریخی از اینکه منطقه چگونه با تغییرات سازگار می‌شود.
  2. نزدیک‌ترین افرادی هستند که از گردشگری تأثیر می‌پذیرند.
  3. از اجزای اصلی و لاینفک محصول گردشگری می‌باشند.

گردشگری و توسعه پایدار

برای رسیدن به توسعه پایدار و گردشگری پایدار موانعی وجود دارد که می‌توان از جمله آن‌ها به نبود منابع انسانی آموزش دیده در کشورهای در حال توسعه اشاره کرد. افزایش مشارکت جامعه میزبان، حفظ یکپارچگی، انسجام فرهنگی، همبستگی اجتماعی، احترام به فرهنگ بومی، سازگاری برنامه‌های گردشگری پایدار با دیگر برنامه‌ریزی‌های محلی و منطقه‌ای و ملی از جمله دیگر ویژگی‌ها و اهداف گردشگری پایدار توصیه شده است.

در نتیجه گردشگری می‌تواند یک عامل مهم برای توسعه جامعه محلی باشد. در ادامه راجع به گردشگری مسئولانه خواهیم گفت و راه کارهایی ارائه خواهیم داد تا در جهت توسعه پایدار و گردشگری با رویکرد پایدار قدم برداریم و سفرهای مسئولانه تری برگزار کنیم و در نقش مسافر، گردشگر مسئولیت پذیرتری باشیم.

بشری مهاجر

بشری مهاجر هستم در زمینه توسعه و برنامه ریزی تخصص دارم از دانشگاه هنر اصفهان ارشد گردشگری گرفتم.

    نوشته‌های مرتبط

    دیدگاه‌ها

    *
    *

    0