نوین توریسم

گردشگری مسئولانه چیست و پیشنهادشما برای نوروز ۹۹

گردشگری مسئولانه

 اهمیت گردشگری مبتنی بر مسئولیت

گردشگری در سراسر دنیا در حال رشد و توسعه است و افزایش تعداد گردشگران تاثیر قابل توجهی بر منابع، آلودگی‌ها و جوامع محلی می‌گذارد. نحوه سفر و گردش ما بسیار مهم است. در این مقاله در خصوص قواعد گردشگری مسئولانه و پایدار سخن می‌گوییم و اینکه چگونه می‌توانیم اثرات منفی خود را بر اماکن گردشگری به حداقل برسانیم. مدام به آمار گردشگرانی که به کشورهای خارجی سفر می‌کنند، افزوده می‌شود و کره زمین هر لحظه تحت تاثیر و فشار این جا به جایی‌ها قرار می‌گیرد. باید مطمئن شویم اثری که بر مقاصد گردشگری خود می‌گذاریم، اثری مثبت باشد.

تا به حال کم ندیده ایم صحنه هایی که باعث آزردگی خاطر ما در مقاصد و سایت‌های گردشگری شده است، از آن جمله می‌توان به منظره ساحل دریا یا نوشتن یادگاری بر بناهای تاریخی اشاره کرد. اتفاقاتی از این دست در نسل گردشگری انبوه که نسل اول گردشگری بوده، به وفور یافت می‌شده است؛ اما در نسل‌های دوم و سوم اثرات منفی به مرور کمتر و اثرات مثبت جایگزین می‌شوند. با ظهور مفاهیم گردشگری مسئولانه و آموزش‌های لازم امید است این اثرات مخرب را به حداقل برسانیم.

گردشگری مسئولانه به این معنی نیست که بسیاری از فعالیت‌ها را فقط به دلیل اثرات منفی‌شان انجام ندهیم، بلکه به این معناست که فعالیت‌های جایگزینی پیدا کنیم که هم از مقاصد گردشگری حفاظت می‌کنند و هم اثرات مثبتی از خود به جا بگذارند. هر اندازه که شرکت‌ها و مقاصد گردشگری از نظر اجتماعی مسئولیت‌پذیرتر باشند، صنعت گردشگری هم فرصت‌های بیشتری برای عملکرد بهتر به دست خواهد آورد.

هدف صنعت گردشگری باید رفاه اقتصادی، ظرفیت اجتماعی، صلح، محافظت فرهنگی و زیست‌محیطی باشد.

به همین منظور، اصول گردشگری پایدار عبارت است از به جا‌گذاشتن کمترین تأثیر ممکن بر محیط طبیعی و اجتماعی مقصد گردشگری و برآوردن نیازهای اقتصادی محلی در عین حفظ تمامیت فرهنگی منطقه. اما مفهوم گردشگری مسئولانه بیشتر در سطح فردی مورد استفاده قرار گرفته و به معنای حمایت از دوام گردشگری در یک منطقه خاص است که با احترام به محیط زیست و تلاش برای بهبود کیفیت زندگی مردم محلی همراه می‌شود.

گردشگری مسئولانه

 

آسیب‌های گردشگری غیرمسئولانه

سفرهای هوایی بیشترین سهم را در آسیب‌های‌ زیست‌محیطی ناشی از گردشگری ایفا می‌کنند. مقدار زیادی گازهای گلخانه‌ای توسط بیش از ۱۰۰هزار پرواز در روز در سراسر دنیا، وارد اتمسفر زمین می‌شود. علاوه بر این، با رشد گردشگری، جاده‌ها، فرودگاه‌ها و تسهیلات دیگر برای جا‌به‌جایی گردشگران ایجاد می‌شود که این روند سریع در بیشتر موارد بدون توجه به تخلیه منابع، تهدید محیط‌زیست منطقه و آلودگی آب و زمین صورت می‌گیرد.

پول‌های گردشگران هم اغلب صرف استفاده از خدمات رستوران‌ها یا هتل‌های بزرگ شده و به سمت مردم محلی سرازیر نمی‌شود. که این مسأله اقتصاد بومی آن مناطق را با تهدید مواجه می‌کند. در بسیاری از موارد هم، فعالیت‌های شرکت‌های گردشگری به زیرساخت‌های محلی آسیبی می‌رسانند و باعث از بین رفتن سنت‌های قومی و سبک زندگی بومی مردم منطقه می‌شوند.

همه این‌ها در حالی اتفاق می‌افتد که بیشتر جوامع محلی، فاقد نفوذ سیاسی و حقوق قانونی مناسب برای محافظت از خود در برابر اینگونه آسیب‌ها هستند.

  • نکاتی برای نزدیک شدن به گردشگری مسئولانه

از اصول مهم در گردشگری مسئولانه این است که هر گردشگری در اجتماع مسئولیت رفتار خود را باید بپذیرد و تا حد ممکن آثار منفی کمتر و مثبت بیشتری از خود بر جای بگذارد. لذا در این بخش نکاتی بر این اساس برای شما ذکر شده است تا با خوتندن و تامل در این نکات، گامی در جهت توسعه پایدار برداریم و سفرهای مسئولانه‌تری داشته باشیم.

  • تحقیق و بررسی

برای انتخاب شرکت، آژانس مسافرتی یا هتل مسافرتی خود، تحقیق کرده و گزینه‌هایی را انتخاب که با جوامع محلی کار می‌کنند، از نیروهای بومی استفاده کرده و دستمزد خوبی هم به آن‌ها پرداخت می‌کنند، هیچ اثر منفی بر محیط زیست منطقه به جا نمی‌گذارند و نسبت به تنوع اجتماعی و میراث فرهنگی منطقه احساس مسئولیت می‌کنند.

از اقامتگاه‌هایی حمایت کنید که زباله‌ها را بازیافت کرده، به کود تبدیل کرده و از منابع انرژی تجدیدپذیر استفاده می‌کنند.

  • حمایت از اقتصاد و جامعه محلی

به خانه‌های مردم بومی سر زده و با سبک زندگی آن‌ها بیشتر آشنا شوید. به فرهنگ و مذهب مردم محلی احترام بگذارید. پوشش سنتی و محلی آن منطقه را رعایت کنید و قبل از عکس گرفتن از مردم و مکان‌های خصوصی، از آن‌ها اجازه بگیرید.

اقتصادهای محلی اغلب به دلیل افزایش سرمایه‌گذاری‌های خارجی، دچار مشکل می‌شوند. پس برای جلوگیری از این اتفاق، سوغاتی‌های محلی را مستقیماً از فروشندگان صنایع‌دستی بخرید و به جای رستوران‌های بین‌المللی، در غذافروشی‌های محلی غذا بخورید.

  • رها نکردن زباله در طبیعت

در سفرهای طبیعت‌گردی، باید تمام زباله‌ها ازجمله پسماندهای غذایی را هم با خودتان برگردانید. در واقع، شما هرگز نباید نه چیزی به طبیعت اضافه کنید و نه چیزی از طبیعت کم کنید. یک ضرب المثل در همین رابطه بین طبیعت گردان و اهالی سفر وجود دارد با این مضمون: “چیزی در طبیعت بر جای نگذاریم به جز رد پا، و به جز عکس یادگاری چیزی از طبیعت برنداریم”.

  • اولویت سفرهای زمینی

برای کاهش آلودگی‌های محیط زیستی، به جای هواپیما از طریق زمینی سفر کنید و به جای اجاره خودرو یا تاکسی، از وسایل حمل‌ونقل عمومی استفاده کنید. در موقع سفر با هواپیما در مواقع اضطراری، از شرکت‌های دوستدار محیط زیست بلیت بخرید. این شرکت‌ها برای جبران خسارت‌های وارده به اتمسفر زمین، در زمینه توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر و پروژه‌های زیست‌محیطی سرمایه‌گذاری می‌کنند. یکی از مثال های موفق تا به این لحظه در ایران، استارتاپ بیدود است که در جهت ترویج فرهنگ دوچرخه سواری و کاهش آلودگی هوا گام برداشته است.

  • صرفه‌جویی در مصرف آب و نخریدن بطری آب معدنی

برای حفاظت بیشتر از محیط زیست، به جای خریدن بطری‌های آب معدنی، از دستگاه‌های تصفیه مسافرتی استفاده کنید. تصفیه آب از طریق این دستگاه‌ها باعث از بین رفتن تمام ویروس‌ها و باکتری‌های موجود در آب باقی می‌شود. علاوه بر این، تا جای ممکن در مصرف آب صرفه‌جویی کنید و حمام‌های طولانی‌مدت را از عادت‌های خودتان حذف کنید. نکته‌ای که لازم است بدان توجه بیشتر داشته باشیم، مصرف آب مجازی است.

  • استفاده از مواد قابل بازیافت

در بسیاری از کشورها بردن ظرف‌های یک‌بارمصرف به داخل محل‌های مخصوص چادر زدن، ممنوع است. به همین دلیل، بسیاری از تولیدکنندگان محصولات کمپینگ برای تولید محصولاتشان، فقط از مواد اولیه دوستدار طبیعت استفاده می‌کنند.

پس از قاشق، کارد، چنگال و ظروف مخصوص ارزان و چندبار مصرفی که برای این منظور تولید می‌شوند، استفاده کنید. چرا که استفاده از ظروف یک‌بارمصرف، نه تنها در درازمدت هزینه بیشتری را به شما تحمیل می‌کند، بلکه باعث تولید زباله‌های بیشتری هم می‌شود.

ما باید مسئولیت زباله‌هایی که تولید می‌کنیم را بپذیریم. برای بازیافت زباله‌های خشک و تر راه‌های عملی فراوانی وجود دارد . برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه”پسماند صفر” را در گوگل سرچ کنید.

  • حمایت از حیات وحش و گونه‌های جانوری بومی

گونه‌های جانوری اغلب به عنوان جاذبه‌های عجیب و غریب و خاص هر منطقه مورد بهره‌برداری و سوء‌استفاده انسان‌ها قرار می‌گیرند. پس سعی کنید تا غذاهایی را که از گوشت گونه‌های در حال انقراض درست شده‌اند نخورید و صنایع‌دستی که از اعضای بدن و پوست اینگونه حیوانات ساخته شده (مثل مرجان‌ها یا عاج فیل) را هم به‌هیچ‌وجه خریداری نکنید.

  • مکان‌یابی مناسب

مکان مناسب برای چادر زدن، حداقل باید ۵۰ متر با رودخانه‌ها، چشمه‌ها و سایر منابع طبیعی و مراتع گیاهی فاصله داشته باشد تا موجب ایجاد آلودگی شیمیایی در آن‌ها نشود. بهتر است درون منقل آتش درست کنید.

در غیر این صورت، در مراتع سبز و پوشیده از گیاه آتش روشن نکنید، بلکه با استفاده از سنگ‌های موجود در طبیعت و در زمین بدون گیاه، یک اجاق طبیعی برای روشن کردن آتش بسازید. هیزم آتش را هم از چوب‌های شکسته، علف‌های خشک یا برگ‌های سوزنی درخت کاج تهیه کنید و به‌هیچ‌وجه به درختان سبز و زنده صدمه نزنید.

در مکان‌های مستعد آتش‌سوزی، آتش روشن نکنید. به‌منظور جلوگیری از وقوع آتش‌سوزی هم، قبل از ترک طبیعت، حتماً از خاموش بودن آتشی که روشن کرده‌اید، مطمئن شوید.

  • استفاده از انرژی خورشیدی

یکی از بهترین کارها در زمان چادر زدن در طبیعت، استفاده از ابزارهای خورشیدی، مثل چراغ‌قوه یا لوازم آشپزی خورشیدی، است. بهتر است زمان سفرمان را طوری تنظیم کنیم که در طول طبیعت‌گردی به برق نیاز کمتری داشته باشیم.

استفاده از انرژی خورشیدی هم باعث صرفه‌جویی در مصرف انرژی می‌شود و هم از آلودگی‌های صوتی و آلودگی‌های ناشی از مولد‌های گازسوز یا نفت‌سوز جلوگیری می‌کند. جدای از بحث های فردی، استفاده از انرژی های خورشیدی و به طور کلی تر، انرژی‌های طبیعی به جای فسیلی، برای کسب و کارهای فعال صنعت گردشگری می‌تواند گزینه بسیار مناسبی باشد.

گردشگری مسئولانه و وظیفه فعالین گردشگری در نوروز ۹۹

احتمالا می دانید که که در این چند دهه صنعت گردشگری ما آسیب های فراوانی به خود دیده است. آخرین مورد آن تاثیر ویروس کرونا بر صنعت گردشگری بود که به تمامی کسب وکارهای صنعت گردشگری به صورت جدی آسیب دید. از طرفی هم رسیدن به توسعه پایدار و اثر بخش اهمیت حیاتی برای بقای صنعت گردشگری داردو :

ممنون می شویم به هر کدام از دو سوال زیر اگر می توانید پاسخ دهید و در کامنت های نوین توریسم با ما همراهی کنید.

  1. شما در جهت رسیدن به توسعه پایدار و گردشگری مسئولانه چه کارهایی انجام داده اید؟ و برای کاهش اثرات منفی به وجود آمده در مقاصد چه پیشنهادهایی دارید؟
  2. به صورت تخصصی پیشنهاد شما در نوروز و با اوج گیری مسافرت ها و بحران کرونا چیست چه تحلیلی برای این واقعه و زمان دارید؟
بشری مهاجر

بشری مهاجر هستم در زمینه توسعه و برنامه ریزی تخصص دارم از دانشگاه هنر اصفهان ارشد گردشگری گرفتم.

    نوشته‌های مرتبط

    دیدگاه‌ها

    *
    *

    0