نوین توریسم

بررسی وضعیت گردشگری غذا در ایران

گردشگری غذایی در ایران

غذا و گردشگری

غذا از جمله نیازهای فیزیولوژیک اولیه انسانی بوده، اما رفته رفته از جلوه یک نیاز روزمره گذشته و چهره فرهنگی به خود گرفته است. تمایل به سفر، تجربه طعم منحصر به فرد و واقعی غذاهای بومی از بزرگ ترین پارادایم های صنعت گردشگری به شمار می آید. غذا مجرایی برای ارائه فرهنگ کشور میزبان و آشناسازی گردشگران با سنت ها و هویت غذایی آن کشور است. همچنین غذا نقش مهمی را در شناخت فرهنگ یک جامعه ایفا می کند.

امتحان کردن غذای محلی یک منطقه یا یک کشور بخش ضروری از تجربه گردشگر است، زیرا هم به عنوان یک فعالیت فرهنگی و هم به عنوان سرگرمی محسوب می­شود. بنابراین غذا بخش قابل ملاحظه جاذبه یک مقصد را تشکیل می­دهد. ارتباط غذا با گردشگری یک ارتباط بی چون و چرا است، زیرا همه گردشگران مجبورند چند نوع غذا را در طول سفرشان بخورند.

امروزه صنعت گردشگری به عنوان صنعتی پویا شناخته شده و بخش مهمی از فعالیت های اقتصادی و تولیدی کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه را به خود اختصاص داده است. این صنعت تمامی پدیده ها و روابط حاصل از تعامل گردشگران، عرضه کنندگان و فروشندگان محصولات گردشگری، دولت ها و جوامع میزبان، در فرایند جذب و پذیرایی از گردشگران را در بر دارد.

ایران و  گردشگری غذا

کشور ایران به دلیل دارا بودن قومیت های مختلف با فرهنگ ها و هویت های غذای متنوع می­ تواند مقصد بسیار جذابی برای گردشگران باشد. در ایران نیز با توجه به تنوع آب و هوایی و اقوام، مواد غذایی متفاوت و روش های مختلفی در تهیه غذا دیده می ­شود.

این تنوع غذایی یا در زندگی روزمره و یا در مناسبت های خاصی مانند نوروز، توجه گردشگران زیادی را جلب می­کند. دلمه برگ مو، دلمه بادمجان، سوپ قلم، کله پاچه، آلبالو پلو، خورش ریواس، ترشی انبه و انواع نوشیدنی های سرد و گرم ممکن است برای یک ایرانی عادی باشد اما برای گردشگران خارجی بسیار جذاب است.

در ادبیات جهانگردی که در مورد غذا بحث می کند، اصطلاحات بیشماری ، یعنی “گردشگری غذا” ، “مزه توریسم” ، “گردشگری خوراک شناسی” و متداول ترین آنها  “گردشگری آشپزی” ، “گردشگری غذایی” یا “گردشگری مرتبط با غذا” مشهود است.

گردشگری غذا در ایران

گردشگری آشپزی

“گردشگری آشپزی” محبوب ترین اصطلاح برای توصیف شکلی از گردشگری است که به طور قابل توجهی بر رابطه بین مهمان و میزبان که از طریق غذا به عنوان فرهنگ ایجاد می شود تأکید دارد. این اصطلاح در ادبیات مربوطه برای نشان دادن پیوند غیرقابل انکار و ذاتی بین غذا و فرهنگ به کار می رود، که آن را از سایر اصطلاحات مشابه متمایز می کند. به عنوان مثال، (هورنگ و تسای ۲۰۱۰) ادعا می کنند که گردشگری آشپزی تجربه شخص دیگری از طریق فعالیت های مرتبط با غذا است که به موجب آن یادگیری فرهنگی و انتقال دانش از مقصد و افراد آنجا تسهیل می شود. غذا در گردشگری آشپزی به عنوان واسطه ای از تجربیات فرهنگی تلقی می شود.

گردشگری غذایی به عنوان یک بازار توریستی با علاقه خاص طبقه بندی شده است. این بدان معناست که به عنوان جایگزینی برای گردشگری انبوه شناخته می شود و بر فعالیتهایی متمرکز می باشد که تعداد کمی از بازدید کنندگان اختصاصی را به خود جذب می کند. اخیراً از اصطلاح گردشگری نیچ برای توصیف توسعه بازارهای جدید مانند گردشگری گاسترومنی یا آشپزی استفاده می شود که به عنوان بخشی از یک روند ساختاری گسترده تر از تنوع در نظر گرفته می شود، زیرا صنعت گردشگری به دنبال جذب بازارهای جدید و سودآور است.

متخصصین حوزه گردشگری غذا   از اصطلاح “گردشگری گاسترومنی” می توان برای توصیف سفر برای جستجو و لذت بردن از غذاها و نوشیدنی های آماده به منظور مشارکت در تجربیات بی نظیر و بیاد ماندنی مرتبط با غذا استفاده کرد .

“سفر تجربی به یک منطقه مرتبط با غذا برای اهداف تفریحی یا سرگرمی، که ممکن است شامل بازدید از تولید کنندگان اولیه و ثانویه مواد غذایی، جشنواره های مرتبط با غذا، نمایشگاه های مواد غذایی، رویدادها، بازارهای کشاورزان، نمایشگاه های آشپزی، مزه کردن محصولات غذایی با کیفیت یا هرگونه فعالیت گردشگری مرتبط با غذا باشد.

https://image.cnbcfm.com/api/v1/image/105552927-1541434066769gettyimages-748332443.jpg?v=1541434148&w=1400&h=950

 گردشگران غذا چه کسانی هستند؟

گردشگران آشپزی (همچنین به عنوان غذاگر شناخته می شوند) به دنبال یک تجربه واقعی و به یاد ماندنی هستند و با نقشی که مواد غذایی در آن بازی می کند ، تقویت می شود. غذاگر(foodie) کسی است که علاقه زیادی به غذا و نوشیدنی دارد، و هدف اصلی او جستجو کردن تجربیات جدید است نه صرفا غذا خوردن به خاطر گرسنگی، بلکه یک غذاگر طعم، مزه و عطر غذاها و نوشیدنی های خاص را امتحان می­کند.

متخصصان اظهار داشتند که اهمیت گردشگری مواد غذایی در تجربه فیزیکی و حسی ناشی از تمایل به تعامل با غذاهای محلی نهفته است. هدف نهایی از گردشگری آشپزی، آموزش گردشگران در مورد منطقه محلی، کسب اطلاعات در مورد روندهای غذایی محلی، روش های آشپزی و تاریخ غذا می باشد.

سیمز  بیان کرده است که مواد غذایی محلی، به علت میل افراد به تجربه اصالت مقصد، تاثیری مهمی در ایجاد تجربه های پایدار برای گردشگر دارند. همچنین با توجه به استدلال هایی که انجام شده، غذاهای محلی، به طور بالقوه، باعث افزایش بازدیدکنندگان یک منطقه و ارتباط آنان با فرهنگ آن منطقه می شود.

سه دسته اصلی گردشگری غذا

هال و میشل از متخصصین حوزه گردشگری، با توجه به میزان علاقه مندی و تعداد گردشگران، گردشگری غذا را به سه دسته تقسیم کرده اند:

  1. گردشگران خوشخوراک: این افراد به رستوران ها یا نوشیدنی فروشی های بسیار گرانقیمت یا معتبر می روند.
  2. گردشگران خورد و خوراک آشپزی: این گروه به مسائل گسترده تر چون فرهنگ و چشم اندازهای علاقه مند هستند که غذا و نوشیدنی در آن بستر تهیه می شود.
  3. گردشگران خوراک پرداز: این دسته به سبک آشپزی خاصی از یک کشور یا منطقه علاقه مند می باشند.

در واقع می توان استدلال کرد که گردشگران غذا به طور متوسط از سایر گردشگران متمول تر و فرهیخته ترند. اهمیت گردشگری مواد غذایی در تجربه فیزیکی و حسی ناشی از تمایل به تعامل با غذاهای محلی نهفته است. هدف نهایی از گردشگری آشپزی، آموزش گردشگران در مورد منطقه محلی، کسب اطلاعات در مورد روندهای غذایی محلی، روش های آشپزی و تاریخ غذا می باشد. سیمز بیان کرده است که مواد غذایی محلی،  به علت میل افراد به تجربه اصالت مقصد، تأثیر مهمی در ایجاد تجربه ای پایدار برای گردشگر دارد.به علاوه با توجه به استدلال های انجام شده اینگونه بیان می کند که غذاهای محلی،  به طور بالقوه، باعث افزایش بازدیدکنندگان یک منطقه و ارتباط آنان با فرهنگ آن منطقه می­شود.

مولفه های گردشگری غذا

رند و هت از متخصصین حوزه گردشگری مؤلفه های کلیدی، چارچوب و ابزارهای ارزیابی گردشگری غذا را،  به عنوان عنصری برای بازاریابی مقصد گردشگری  بررسی کرده اند و دستورالعمل ها و توصیه هایی را برای توسعه،  بسته بندی و بازاریابی مواد غذایی محلی و منطقه ای ارائه  داده اند.  این دو محقق ادعا می کنند که گردشگری غذا به طور فزاینده ای در موارد زیر مؤثر است :

  • به رسمیت شناخته شدن مقصد و فرهنگ آن منطقه؛
  • ارتقای گردشگری منطقه ای؛
  • رقابت در بازاریابی مقصد؛
  • جهانی شدن؛

تِلفر و وال در خصوص اهمیت اقتصادی غذا و سایر خوردنی ها در طول سفر اینگونه بیان داشته اند که مصرف غذا یک سوم و یا حتی کسر بیشتر از کل هزینه های گردشگر را به خود اختصاص می­دهد. از این رو می توان به این مسئله، به عنوان بخش درآمدزای گردشگری، توجهی ویژه داشت. دلیل این امر را با توجه به پژوهش های اورت و اسلوکوم اینگونه می توان توجیه کرد که گردشگران نه تنها با انگیزه لذت، بلکه با ذات حیات مادی و رفع یکی از نیازمندهای خود طالب غذا هستند. گردشگری غذا باعث افز ایش آگاهی از هویت و فرهنگ مقصد گردشگری می شود و فرصتی ارزنده برای شناساندن تولیدات غذایی محلی ایجاد می­کند.

انواع گردشگری غذا

 موانع  بر سر راه  جهت توسعه گردشگری غذا در ایران

از جمله موانع برسر راه جهت توسعه گردشگری غذا در ایران عبارتند از  :

  1. با توجه به نقاط ضعف ایران در گسترش گردشگری به ویژه ارائه خدمات غذا، ظرفیت های فراوان کشور، در این خصوص کار زیادی انجام نشده است و  در نتیجه برنامه ریزی دقیق و منظمی برای  برخی گردشگران که  برای شرکت در جشنواره های ملی یا بین المللی به  ایران سفرمی کنند، وجود ندارد.
  2. نبود اطلاعات کافی از عادت های غذایی گردشگران ورودی به کشور  باعث  شده است که  ارائه  غذا  در رستوران ها و هتل های کشور تنها  به کباب  ایرانی  یا  برخی غذاهای تکراری  محدود  شود.
  3. کسب سود بیشتر از بسته های سفر و وجود مشکلات اقتصادی از دلایل عمده گنجانده نشدن غذاهای سنتی کشور در بسته های غذایی ارائه شده از سوی شرکت های ارائه دهنده خدمات گردشگری یا تورگردان ها است.
  4. به کار نگرفتن آشپزهای ماهر و آموزش دیده: امروزه در کشور ما برای آموزش آشپزی، فقط پخت غذا را آموزش می دهند در حالی که اندازه، تزئین غذا و استفاده از ظروف مناسب که اشتها آور باشد و نوع سرو غذا یا نوشیدنی یکی از نکات مهم در آموزش آشپزی است که باید به آن دقت شود.
  5. بارها مشاهد شده که مثلا هتلی دارای چهار رستوران است، اما عملا منو این رستوران ها چندان تفاوتی باهم ندارند. بیشترین تفاوت این رستوران ها هم در دکوراسیون و ظاهر آنها می باشد و در منو غذایی آن ها هیچ تفاوتی وجود ندارد. در صورتی که در یک هتل بین المللی که دارای چندین رستوران است یک رستوران اصلی وجود دارد و غذاهای بومی آن کشور را سرو می کند و رستوران های دیگر با منوها و قیمت های متفاوت به پذیرایی از مهمانان می پردازند.
  6. پذیرایی در رستوران ها اندیشه دست اندرکاران و مدیران را به خود مشغول نمی کند و برای پذیرایی، جلب و جذب مشتری به ندرت از ترکیب جدید یا روش تازه استفاده می کنند. مدیران رستوران ها اغلب مطالعه ای در نوع و تزئین غذا ها ندارند که چه نوع غذاهایی را می توانند روزانه در منو بگنجانند و متوجه شوند که استقبال چگونه بوده است. اصولا مدیران هتل و رستوران ها هرگز برای پیشرفت تحقیق نمی کنند.

سخن نهایی در باب گردشگری غذا در ایران

گردشگری غذا در ایران پتانسبل بالایی دارد و می تواند به توسعه صنعت گردشگری کمک کند در واقع می توان از آن به عنوان عاملی برای شتاب در توسعه گردشگری استفاده کرد اما باید از تجربیات جهانی گردشگری غذا استفاده کند و بهره گیری کند.

novintourism

نوین توریسم دانشگاه آنلاین گردشگری کشور

    نوشته‌های مرتبط

    قوانین ارسال دیدگاه

    • دیدگاه های فینگلیش تایید نخواهند شد.
    • دیدگاه های نامرتبط به مطلب تایید نخواهد شد.
    • از درج دیدگاه های تکراری پرهیز نمایید.
    دیدگاه‌ها

    0